luns, 30 de setembro de 2019

Fraseoloxía do río


FRASEOLOXÍA DO RÍO
         1- A cachón
        2- Chover a regos
Muito
3- Afogar en pouca auga sabendo nadar
Sucumbir ante un pequeno atranco
4- Auga parada non move muíños
Prexuízos da inactividade
5- Botarlle o peito á auga
Amosar valor ou coraxe ante o perigo
6- Cando o río soa, algo/auga  leva
Outorgarlle creto a rumoroloxía
7- Deixar correr a auga
Non inmiscir
8- En pouca auga, pouco se navega
Dío que é conciente das limitacións propias ou alleas
9- Facer regos na auga
10- Querer escribir na auga
Facer algo inútil
11- Gárdate da auga mansa que non corre
Ten coidado
12- Levar a auga para o seu muíño
Favorecerse
13- Vaille tornar a auga a “fulanito”
Querer ver lonxe a unha persoa
14- Nadar entre dúas augas
Estar indeciso
15- Ser como a auga corrente
Vulgar, sen importancia
16- Ser como a auga mansa
Tranquilo
17- Estar como un río
Ter diarrea
18- Moitas pingueiras fan o río grande
Loa do labor colectivo
19- De perdidos ó río!
Obrar con decisión sabendo o risco
20- Has de ir o río e non ver a auga
Despistado
21- Ir polo río abaixo
Fracasar. Botarse a perde algo ou alguén
22- Ninguén vai o río que non se molle
Estar involucrado
23- Non chegou o sangue ó río
Non tivo consecuencias
24- Nunca tal se viu, chocolate con auga de río
Incredulidade
25- Saber por onde vai a auga ó río
Coñecedor do asunto
26- Se o río Gafos levara coñac, máis de catro irían alá
A quen lle vai o alcohol
27- Se o río levara aceite
Arela de nugallán
28- Se tes frío tírate ó río
Dise a  quen esaxera dos seu contratempos
29- Andar á miñoca
Carecer do necesario. Non ter diñeiro
30- A río revolto, ganancia de pescadores
Aproveitarse das circunstancias
31- Fillo de peixe, peixe é
Axiomas da xenética
32- Durmir coma un peixe
Durmir profundamente
33- Estar como a troita no río
Estar a gusto
34- Marear o peixe/ ou a perdiz
Darlle moitas voltas a un asunto
35- Non fixo mala pesca meu pai que pescou a miña nai
Gábase o acerto do home e a calidades da muller
36- Non queda rabo de peixe/ ou de troita
Nada de nada
37- No río que non ten peixes non botes a rede
Non traballar en van
38- O bo peixe para quen o merece
A recompensa debe gozala quen máis fixo por acadala
39- O peixe grande come ó pequeno
Agás cando o enfrontamento de David e Goliat
40- Pescar todo no aire
Non pasar nada inadvertido. Ser rápido
41- Pescar pombos
Toquenear. Dar cabezadas (durmir)
42- Pola boca morre o peixe
Mellor estar calado que falar de máis
43- Que chova até que afoguen os  peixes
Cando chove con insistencia
44- Ser picada da troita
Ter pencas
45- Ser un bo peixe
Ser atravesado, pícaro
46- Todo o que cae na rede é peixe
Dío quen nada esbota. Aproveita todo
47- Andar na fariña
Andar na droga
48- Botarlle toda a auga ó muíño
Por empeño
50- Cada muíño quere a súa auga
Cada cousa para o que é.
51- Cantos burros mantén a fariña
Laio pola estupidez da humanidade
52- Custa ferro e fariña
É moi traballoso de conseguir
53- Horas de muíño
Hora de comer ou de facer algo
54- Moer para fóra
Ser infiel no matrimonio
55- Muíño albeiro
O que moe trigo
56- Muíño parado non gaña maquía
O que non traballa non cobra. Preguiceiro
57- O muíño treina, treina, a auga faina treinar
Non hai efecto sen causa
58- Quen con fariña anda branco se pon
Involucrarse
59- Quen primeiro chega, primeiro moe
Vantaxes do madrugador
60- Ser da mesma fariña
Ser da mesma condición
61- Ser agudo como o pé dun muíño
Persoa lenta de entendemento
62- Traer chea o río
Estar enfadao
63- Vai como un rei nunha cesta polo río abaixo
Agóiranse dificultades 
64- Ser redondo como a moa dun muíño
Ben redondo
65- Ser un calcafoles
Que come moito
66- Ser un pousafoles
Lento, preguiceiro, aburrido
67- Ter debaixo da moa a alguén
Aborrecer a unha persoa
68- Ter máis penas que un rodicio
Dise da persosa desgrazada ou atribulada
69- Ter o muíño picado
Ter muita fame
70- Tragar pedras de muíño
Persoa inxénua
71- Xa pasou moita auga por debaixo da ponte
Xa pasou moito tempo
72- Lavar as mans
Eludir responsabilidades
73- Lavarlle o cerebro a alguén
Anular a súa personalidade
74- Se lavadiño das falas
Ser educado
75- Ter a cara máis lavada cas pedras do río
Ser un descarado
76- Compre nadar e lavar e gardar a roupa
Persoa precavida
77- Nadar en seco
Non avanzar
78- Nadar na abundancia
Ser inmendamente rico
79- Pau se remas, pau sen non remas
Dío aquel que non se lle valora nada o que fai
80- Tanto remar, tanto remar, e ao chegar á beira afogar
Dise do esforzo sen reconpensa
81- Axiña afogas
Díse ó pusilánime

 A maioría das frases están sacadas do libro "Andar Primeiro de Río"

xoves, 26 de setembro de 2019

Traballos sobre o río Gafos no 2011´12

Presentación de 5 traballos sobre o río Gafos que se fixeron no curso 2011-12 no CEIP Campolongo e que se expuxeron en Pontevedra no IV Congreso da Rede de Escolas Asociadas á UNESCO.

venres, 20 de setembro de 2019

NARCISO E ECO, O MITO SEGUNDO OVIDIO

Entre todas as ninfas da montaña, ningunha había tan encantadora como Eco. Só tiña un defecto: falar demasiado. Falaba todo o día e calquera que fose o tema ela sempre tiña a última palabra.
Un día que  Zeus estaba a gozar coas ninfas, apareceu de súpeto a súa dona,  Hera. Todas fuxiron menos Eco quen, para distraer á deusa, comezou a falar, e falou tanto e de tantas cousas que conseguiu entreter e despistar á deusa, dando tempo a todas as ninfas para esconderse. Pero apenas se deu conta  Hera do engano, montou en cólera.
“Non volverás burlarte nunca máis- lle dixo a Eco-. Esta lingua tan áxil que tes perderá o súa poder. De agora en diante non poderás iniciar conversación algunha, nin facer outra cousa que aquilo do que agora estás tan ansiosa:  replicar. En verdade vas ter sempre a última palabra, Eco; pero, só isto poderás falar. Nunca máis poderás falar ti a primeira”. Eco comprendeu ben pronto o cruel que era aquel castigo. Viu, pois, Eco a Narciso  vagando polo campo, e ó instante ardeu de amor e seguiuno ás furtadelas, e máis o amaba canto máis o seguía; pero nunca puido falarlle primeiro, porque a súa natureza impedíallo, e houbo de esperar a que el comezase. E isto ocorreu, porque algunha vez que se apartou dos seus compañeiros, Narciso preguntou en alta voz quen estaba presente, e Eco repetiu esta última palabra. Pasmado ó oíla, Narciso gritou "Ven", e ela contestoulle coa mesma voz. Enganado, o mozo seguiu falando, e chegou a dicir: —"Xuntémonos." Contestou Eco coa mesma palabra, e saíu da selva disposta a abrazalo.
Foxe Narciso, e fala: "Morrerei antes que teñas poder sobre nós", e ela tras repetir o últimas catro palabras, volve ocultarse nas selvas, cubreu  o seu rostro con follaxe, e desde entón habita en grutas solitarias. Cavernas e rochas montañosos foron o seu fogar. O seu corpo esmirrou  pola dor e a melancolía ata que quedou sen carne. Os seus ósos transformáronse en rochas  e non quedou dela máis nada que a súa voz, coa cal responde aínda a todo aquel que a chama. Mentres desaparecía pensou: “Para el, queiran os Deuses que, cando ame como eu agora amo, desespere e sufra como a miña alma sofre e desespera”
Némesis, a Deusa da Vinganza, escoitara o rogo daquel pensamento sen voz. Había, no medio dos montes, unha  límpida fonte á cal, por unha razón descoñecida, os pastores non levaban nunca a abeberar os seus gandos. (…) A auga era clara e cristalina: ningunha rama morta, ningunha folla morta manchábana.
Atraído pola caza, chegou un día Narciso ata ela. Facía calor e estaba  sedento. Inclinouse para beber e viu, reflectida, o seu  bellísima imaxe. “É o espírito da auga” díxose, debido a que xamais se viu nun espello. Encantado,  arrodillouse para mirar e xa non puido apartar a súa mirada da auga. Inclinouse aínda máis para bicar aqueles beizos  semiabiertos e alongou os brazos para abrazar aquela imaxe tan encantadora. Tocando a auga, a imaxe desapareceu, esparexida en mil ondas. Ao cabo dun segundo volveu aparecer, tan clara e  nítida como antes.
“Espírito fermoso- dixo Narciso- por que me foxes? Non pode desgustarche o meu rostro, porque todas as ninfas das montañas namóranse de min e ti mesma tes todo o aspecto de non serche indiferente. O teu sorriso responde á miña. Cando tendo os brazos cara a ti, ti fas o mesmo”.
Ardentes bágoas de desexo bañaron as súas fazulas e caeron sobre a superficie cristalina da auga. Desapareceu de novo a imaxe. “Oh, non te vaias- rogou- ; se non podo tocarche, deixa polo menos que che mire!” E Narciso xa non puido afastarse de alí. Un día tras outro quedou, de xeonllos sobre a auga, devorando cos ollos a súa propia imaxe. O amor, que desprezara tantas veces, consumíao agora de tal modo que perdeu a cor e non foi xa máis que unha sombra de si mesmo. Non podía facer outra cousa que suspirar: “Ai! Ai!”, e Eco contestáballe: “Ai!”
Ó fin Narciso desvaneceuse do todo e desapareceu do mundo dos vivos. Pero a súa sombra, mentres atravesaba a Lagoa  Estigia, non podía apartar a súa vista do río, para captar por última vez a imaxe tan amada. As ninfas, que lle entregaban o seu amor, construíron con leña dos bosques unha gran  pira funeraria pois querían incinerar o seu corpo, como era costume, pero en ningún lugar puideron atopar os seus restos. Só unha flor branca como a cera e co corazón púrpura, atoparon no sitio onde el adoitaba  arrodillarse e suspirar. As ninfas, abatidas, deron a esta pálida e melancólica flor o seu nome: Narciso.

xoves, 1 de novembro de 2018

Concurso Àrbore do ano 2019 - "Piñeiro araucano" do Castelo de Soutomaior. (Pontevedra)


Cun perímetro  basal de 2,67 m, que se reduce a 2,46  m á altura do peito, o tronco àlzase dereito sen perder a  verticalidade , sen bifurcacións e sen abrir unha verdadeira cruz, como é habitual nos exemplares desta especie, mostrando a primeira ramificación a 9,40  m en que nace unha pola que crece paralela ao tronco principal ata uns metros máis arriba. Aínda que existen poliñas menores, a copa non comeza a formarse ata os 21  m de altura, alcanzando finalmente unha altura de 27 m. O fuste principal está en bo estado sanitario.
Este exemplar de  Araucaria  araucana do parque de Soutomaior é un dos exemplares da flora  alóctona máis notables do “Catálogo de  "Árbores e  formacións  senlleiras de Galicia”, pola súa morfoloxía e, sobre todo, polo pouco frecuentes que son os exemplares adultos desta especie en Galicia.
Descoñécese a súa orixe e o ano exacto da súa plantación, pero sábese que pertence á  arboleda orixinal do Parque, creada durante a execución do proxecto de axardinamento practicado, na época do Marqués de la Vega de  Armijo, a partir de 1870, cando ten lugar a transformación botánica con motivo da restauración global do castelo.
Trátase dun exemplar protexido ao amparo do “Catálogo  galego de  árbores  senlleiras” (Catálogo de árbores singulares de Galicia) creado pola Xunta de Galicia, a través do Decreto 67/2007, do 22 de marzo. Este Decreto pretende establecer o réxime xurídico básico para as árbores que se inclúan no devandito catálogo, coa finalidade de protexelas de posibles riscos e ameazas, garantindo así a súa conservación. Por tanto, terán consideración de “ senlleiras” (singulares) as árbores ou as formacións de calquera especie, tanto autóctona como foránea, situadas en terreos de propiedade pública ou privada, que sexan merecedoras de medidas específicas de protección en atención ás excepcionais características  do a súa porte,  dendrometría, idade, rareza, significación histórica ou cultural, interese científico, educativo, estético, paisaxístico ou calquera outra circunstancia que  as faga merecedoras dunha especial protección.   ---  Entrar para  votar (ver os outros candidatos)



mércores, 3 de outubro de 2018

Marcha polo sendeiro do río Gafos



Este mércores 3 de outubro saímos facendo unha marcha de senderismo polo Gafos, dende o CEP Campolongo até o Muíño de Cabanas na parroquia de Salcedo.  A Asociación Vaiopolorío colaborou conosco abríndonos o muíño para poder velo por dentro.  Ver díptico sobre o río - Ver máis fotos